Prawo autorskie

1)Utwór jako przedmiot prawa autorskiego.

Utwór - to według Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.  o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

" ...każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w              jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia."

2) Podmiot prawa autorskiego.

Podmiotem prawa autorskiego jest twórca tzn. każdy, kto stworzył utwór w rozumieniu prawa autorskiego.
O byciu twórcą decyduje fakt stworzenia utworu.

3) Dozwolony użytek.

Dozwolony użytek to ograniczenie treści autorskich praw majątkowych, to możliwość  korzystania z chronionego utworu bez zgody uprawnionego.
Wyróżnia się dwa dozwolone użytki:
 - osobisty -  umożliwia osobom fizycznym, korzystanie z rozpowszechnionych utworów w zakresie własnego użytku osobistego. Z dzieła można korzystać w dowolnym celu np. edukacyjnym albo rozrywkowym.Dla własnych celów osobistych można zwielokrotniać dzieło, muszą to być jednak pojedyncze egzemplarze. Prócz samego użytkownika zakres dozwolonego użytku osobistego obejmuje również krąg osób pozostających z nim w związku osobistym (pokrewieństwo, powinowactwo czy stosunek towarzyski).

- publiczny - daje możliwość korzystania z dzieła bez zgody uprawnionego ze względu na interes publiczny oraz potrzeby kulturalno- oświatowe społeczeństwa, obejmuje prawo cytatu, przedruk, przywilej bibliotek,dowolny użytek w celach naukowych, dozwolony użytek dla dobra osób niepełnosprawnych, rozpowszechnianie.

4) Prawo cytatu.

Prawo cytatu - to możliwość przytaczania urywków innych utworów lub drobnych utworów w całości w tworzonym przez siebie tekście bez zgody ich autora i bez uiszczania na jego rzecz wynagrodzenia.  Cytat powinien być rozpoznawalny oraz wyraźnie oznaczony co do autorstwa i źródła. Zamieszczenie cytatu musi mieć uzasadniony cel, ma służyć wyjaśnianiu, nauczaniu, krytycznej analizie lub prawom gatunku twórczości. Cytat powinien pełnić funkcję pomocniczą -  ma służyć uzupełnieniu i wzbogaceniu dzieła, a nie go zastępować. Nie ma określonej długości cytowanego tekstu.

5) Czas obowiązywania prawa autorskiego.

Autorskie prawa majątkowe są chronione przez ściśle określony czas. Po jego upływie z utworu może skorzystać każdy, bez konieczności wypłacania autorowi wynagrodzenia.

Zgodnie z obowiązującymi w naszym kraju przepisami (art. 36 i 39 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), czas trwania autorskich praw majątkowych wynosi 70 lat.

Liczony on jest od śmierci twórcy utworu, a w przypadku utworów mających kilku współautorów – od śmierci współtwórcy, który przeżył pozostałych.

6) Rodzaje licencji na oprogramowanie

Rodzaje licencji:

Shareware - program, który można otrzymać i rozpowszechniać za darmo, jednak trzeba uzyskać zgodę autora. Jeżeli po uplywie okresu testowego (najczęściej 30-dniowego) użytkownik zdecyduje się zatrzymać program na dysku twardym, powinien potraktować to jako kupno produktu i zaplacić jego autorowi.

Freeware - programy, ktorych można używac i rozpowszechniać za darmo. Nie wolno ich jednak sprzedawać, ani dokonywać w nich zmian, umieszczając wewnątrz na przyklad wlasną reklamę. 

Adware - Oprogramowanie, za którego użytkowanie jego autor nie pobiera opłaty. Zamiast tego program wyświetla banery reklamowe.

Demo - Zubożona wersja programu, która jest udostępniana za darmo (np. poprzez internet). Taki zabieg marketingowy ma na celu wzbudzić zainteresowanie danym produktem. 

Pelna wersja - Program komercyjny bez żadnych ograniczeń. Jego rozprowadzanie w innych mediach (np. w internecie) jest niezgodne z prawem, np Windows

Licencja jednostanowiskowa - Licencja uprawniająca użytkownika do zainstalowania nabytego oprogramowania tylko w jednym komputerze, obejmująca zakaz udostępniania takiego oprogramowania w sieci oraz na innych wolnostojących komputerach.

Licencja grupowa - Rodzaj licencji zezwalającej na użytkowanie oprogramowania w sieci lub w zestawie komputerów, np. w szkole lub w pracowni.

Licencja typu firmware - Licencja obejmująca oprogramowanie ukladowe, tzn. umieszczone na stale w sprzętowej części systemu komputerowego.

Licencja typu Public Domain - Licencja dobroczynna czyniąca z oprogramowania własność ogółu, w myśl której autor lub autorzy oprogramowania zrzekają się praw do upowszechniania oprogramowania na rzecz ogółu użytkowników.

Licencja typu Linux - System Linux nie jest oprogramowaniem będącym własnością ogółu. Prawa autorskie do kodu Linuxa należą do różnych autorów kodu. Jednakże Linux jest oprogramowaniem w wolnym obiegu w tym sensie, że jego użytkownikom wolno go kopiować, zmieniać i stosować w dowolny sposób oraz rozdawać własne kopie bez ograniczeń.

Nieznana licencja - Program nie posiadający pliku licencyjnego lub innej formy dokumentu określającego sposób jego licencjonowania.